VAI TRÒ CỦA QUYỀN SỞ HỮU TRÍ TUỆ ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG TRONG XU THẾ HỘI NHẬP
Người đăng tin: Chi Thị Phương Đặng Ngày đăng tin: 14/07/2017 Lượt xem: 54

Trong những năm trở lại đây, tiến trình chủ động, tích cực hội nhập kinh tế quốc tế của nước ta ngày càng sâu rộng hơn. Quá trình hội nhập này đã đem lại nhiều thay đổi trong khung khổ pháp lý, thể chế chính sách về kinh tế cũng như phương thức quản lý kinh tế của Việt Nam. Trước những thay đổi đó, các doanh nghiệp tại thành phố Đà Nẵng cần có cái nhìn đúng đắn hơn về quyền sở hữu trí tuệ và vai trò của nó đối với việc nâng cao giá trị và định vị doanh nghiệp.

1. Vai trò của bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ trong xu thế hội nhập

Cùng với việc tham gia Tổ chức Thương mại thế giới WTO vào năm 2007, Việt Nam đã và đang trong quá trình tham gia vào nhiều điều ước quốc tế song phương và đa phương. Trong đó phải kể đến việc đàm phán và ký kết một số hiệp định thương mại tự do (FTA) như Hiệp định thương mại tự do giữa Việt Nam và Liên minh châu Âu - EVFTA, Hiệp định đối tác kinh tế toàn diện khu vực giữa ASEAN và 6 đối tác - RCEP. Việc tham gia vào các FTA sẽ tạo thúc đẩy mức độ tự do hóa sâu và rộng, tác động mãnh mẽ đến pháp luật Việt Nam, đòi hỏi phạm vi cam kết rất rộng trong các lĩnh vực thương mại, đầu tư, sở hữu trí tuệ,… Chưa kể đến các FTA còn có sự tham gia của những đối tác thương mại đặc biệt lớn của Việt Nam như Hoa Kỳ, EU, Nhật Bản, Trung Quốc.

Trong bối cảnh hội nhập như hiện nay, quyền sở hữu trí tuệ là yếu tố chìa khóa, góp phần gia tăng giá trị doanh nghiệp, đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp của các doanh nghiệp khi tham gia vào các mối quan hệ thương mại, cạnh tranh với các đối tác nước ngoài. Một trong những lý do đầu tiên, quyền sở hữu trí tuệ là một công cụ có khả năng tạo ra tài sản và khai thác tài sản đó với hiệu quả tối ưu. Bất kể doanh nghiệp sản xuất hay dịch vụ cũng đều tạo ra và sử dụng rất nhiều đối tượng sở hữu trí tuệ. Mọi doanh nghiệp đều có tên thương mại, sở hữu một hoặc nhiều nhãn hiệu. Trong số đó có những doanh nghiệp nắm giữ thông tin kinh doanh bí mật như danh sách khách hàng, chiến lược kinh doanh, bí quyết công nghệ,.... Một số doanh nghiệp khác có thể có những sáng chế, kiểu dáng sản phẩm độc đáo. Bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ đối với các đối tượng kể trên sẽ biến những tài sản vô hình thành các quyền sở hữu độc quyền có giá trị, tạo ra sự khác biệt và mang lại lợi thế cạnh tranh cho doanh nghiệp.

Thứ hai, bảo hộ sở hữu trí tuệ giúp các doanh nghiệp nâng cao vị thể của mình ở thị trường khu vực, đồng thời hạn chế rủi ro khi đưa các sản phẩm mới, được cải tiến ra thị trường thông qua việc độc quyền trong khâu sản xuất và kinh doanh sản phẩm. Bảo hộ sở hữu trí tuệ có vai trò chủ chốt trong chiến lược định vị thương hiệu của doanh ngiệp thông qua việc quyết định giá và tính cạnh tranh của sản phẩm, khả năng huy động vốn, thiết lập mối quan hệ thương mại và tiếp thị sản phẩm. Đồng thời, bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ ngăn không cho các đối thủ cạnh tranh chiếm đoạt tài sản trí tuệ của doanh nghiệp như sao chép kiểu dáng, nhãn hiệu, ... làm sụt giảm lợi nhuận đáng kể.

Thứ ba, bảo hộ sở hữu trí tuệ giúp doanh nghiệp tiếp cận với các thị trường mới thông qua li-xăng, nhượng quyền thương mại, thành lập liên doanh hoặc ký kết hợp đồng hợp tác với các doanh nghiệp khác. Khi Việt Nam tham gia vào các hiệp định thương mại khu vực và quốc tế, hầu hết các doanh nghiệp sẽ hướng đến các thị trường xuất khẩu ngày càng mở rộng trong khu vực. Thị trường nước ngoài đòi hỏi cao về nguồn gốc xuất xứ của hàng hóa, cạnh tranh lành mạnh trong thương mại và đề cao việc tôn trọng quyền sở hữu trí tuệ. Do đó, quyền sở hữu trí tuệ chắn chắn đem lại cho các doanh nghiệp lợi thế thương lượng các hợp đồng sản xuất, tiếp thị, phân phối, vận chuyển hàng hóa và dịch vụ, li-xăng công nghệ với các doanh nghiệp nước ngoài.

Cuối cùng, việc không quan tâm đến bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ có thể gây ra những thiệt hại nghiêm trọng cho các doanh nghiệp khi vướng phải những vấn đề pháp lý sở hữu trí tuệ với các doanh nghiệp khác. Kiến thức về pháp luật sở hữu trí tuệ cũng như ý thức tôn trọng quyền sở hữu trí tuệ của một bộ phận không nhỏ các doanh nghiệp còn hạn chế. Trong khi đó, việc tham gia vào quan hệ thương mại cùng với các đối tác nước ngoài với hệ thống thực thi mạnh mẽ thông qua các thủ tục tố tụng dân sự, biện pháp biên giới, thủ tục tố tụng hình sự và hình phạt đối với hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ. Với hệ thống thực thi nghiêm ngặt, các doanh nghiệp một khi vướng phải những tranh chấp pháp lý sở hữu trí tuệ với các doanh nghiệp nước ngoài sẽ có nguy cơ đứng trên bờ vực phá sản.

2. Thực trạng xác lập quyền sở hữu trí tuệ tại thành phố Đà Nẵng trong những năm qua

Hiện thành phố có hơn 15.000 doanh nghiệp, trong đó các doanh nghiệp nhỏ và vừa chiếm 98%. Các doanh nghiệp nhỏ và vừa đã và đang tham gia ngày càng sâu rộng trong quá trình phát triển kinh tế, đóng góp một phần không nhỏ cho nguồn thu ngân sách và sự tăng trưởng GDP (đóng góp gần 60% GDP) của thành phố.

Trong những năm gần đây, doanh nghiệp thành phố đã chú trọng đến vấn đề đăng ký bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ, trong đó có việc đăng ký bảo hộ các đối tượng quyền sở hữu công nghiệp như nhãn hiệu, sáng chế và kiểu dáng công nghiệp. Thành phố Đà Nẵng là một trong 06 tỉnh/thành phố có số văn bằng bảo hộ quyền sở hữu công nghiệp nhiều nhất cả nước với tổng cộng 2.924 văn bằng. Số lượng văn bằng bảo hộ quyền sở hữu công nghiệp của thành phố tăng 8,25%/năm kể từ năm 2010 đến nay.

Tuy nhiên, số lượng 2.924 văn bằng bảo hộ quyền sở hữu công nghiệp là rất khiêm tốn so với hơn 15.000 doanh nghiệp của thành phố. Ngoài ra, số lượng văn bằng bảo hộ kiểu dáng công nghiệp, sáng chế chỉ chiếm 5,2% tổng số văn bằng bảo hộ quyền sở hữu công nghiệp.

Những con số trên cho thấy các doanh nghiệp thành phố chưa thực sự chú trọng đến công tác nghiên cứu, đổi mới công nghệ, tạo ra những sản phẩm khác biệt nhằm nâng cao sức cạnh tranh của doanh nghiệp trên thị trường. Chưa kể, số lượng đơn đăng ký bảo hộ quyền sở hữu công nghiệp của thành phố tăng nhưng vẫn thấp hơn tốc độ tăng trung bình của cả nước 7,19%/năm.

Trong bối cảnh Việt Nam ngày càng hội nhập sâu rộng vào nền kinh tế thế giới, để tranh thủ tối đa những cơ hội từ quá trình mở cửa thị trường đồng thời tránh những tranh chấp về quyền sở hữu trí tuệ, các doanh nghiệp thành phố Đà Nẵng, đặc biệt là các doanh nghiệp nhỏ và vừa cần có những hướng đi đúng đắn trong quản trị và bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ của doanh nghiệp nhằm chủ động bảo vệ quyền lợi hợp pháp của doanh nghiệp khi tham gia vào thị trường tự do thương mại./.

Đặng Thị Phương Chi

Chuyên mục, tin tức liên quan:
Tìm kiếm nâng cao >>









Đăng nhập