Những giải pháp giữ vững vị trí số 1 trên bảng năng lực cạnh tranh cấp tỉnh của thành phố Đà Nẵng
Người đăng tin: Test Test Ngày đăng tin: 13/07/2011 Lượt xem: 9

Để giữ vững vị trí số 1 trên bảng năng lực cạnh tranh cấp tỉnh, Viện nghiên cứu kinh tế xã hội TP. Đà Nẵng đã thực hiện đề tài khoa học “Nâng cao năng lực cạnh tranh của Thành phố Đà Nẵng giai đoạn 2010 - 2020” nhằm đúc rút kinh nghiệm của các nước trong khu vực, các tỉnh thành trong cả nước và đề ra các giải pháp khả dĩ mà Đà Nẵng có thể áp dụng.

Đứng đầu nhưng vẫn còn nhiều bất cập

TP. Đà Nẵng nằm ở vị trí trung độ của đất nước, có vị trí trọng yếu cả về kinh tế - xã hội và quốc phòng – an ninh; là đầu mối giao thông quan trọng về đường bộ, đường sắt, đường biển và đường hàng không; là một trong những cửa ngõ quan trọng của hành lang kinh tế Đông Tây, nối liền các nước Lào, Thái Lan... Để khai thác những lợi thế, tiềm năng hiện có và xây dựng Đà Nẵng thành trung tâm của khu vực miền Trung – Tây Nguyên, những năm qua, TP. Đà Nẵng đã ban hành nhiều chủ trương, chính sách nhằm cải thiện môi trường kinh doanh, tạo điều kiện thuận lợi cho các thành phần kinh tế phát triển, nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế và chủ động hội nhập quốc tế như giảm tiền thuê đất, miễn giảm thuế, giảm giá nhiều loại dịch vụ, bổ sung ưu đãi đầu tư với các lĩnh vực ưu tiên, cải tiến thủ tục hành chính, sửa đổi một số chính sách tạo thuận lợi hơn cho việc triển khai dự án như thế chấp quyến sử dụng đất, giải phóng mặt bằng, bảo lãnh đầu tư… Chính quyền thành phố cũng đã tập trung tháo gớ khó khăn về khung pháp lý cho hoạt động đầu tư, ban hành các quy định về cải tiến thủ tục hành chính trong cấp phép đầu tư, quản lý quá trình thực hiện dự án đầu tư… Kết quả là, môi trường kinh doanh của TP. Đà Nẵng thời gian qua luôn được đánh giá cao so với các địa phương khác trong cả nước.

Giai đoạn 2006 – 2010, tăng trưởng kinh tế của TP. Đà Nẵng có những bước khởi sắc với tốc độ tăng trưởng tổng sản phẩm trong nước (GDP) bình quân khá cao và ổn định khoảng 10,9%/năm.

Cụ thể, trong kết quả xếp hạng về năng lực cạnh tranh cấp tỉnh thông qua chỉ số PCI (Provincial Competitiveness Index) do Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) và dự án Nâng cao năng lực cạnh tranh Việt Nam công bố, TP. Đà Nẵng liên tục đứng đầu trong 3 năm 2008 – 2009 – 2010.

Tuy vậy, qua phân tích chỉ số PCI của Đà Nẵng giai đoạn 2005 – 2008, PCI 2009, PCI 2010 và khảo sát môi trường kinh doanh của TP. Đà Nẵng 2009 của TS Võ Thị Thúy Anh và các cộng sự tại Viện nghiên cứu kinh tế xã hội Đà Nẵng – chủ nhiệm đề tài nghiên cứu khoa học cấp thành phố “ Nâng cao năng lực cạnh tranh của thành phố Đà Nẵng giai đoạn 2015-2020” cho thấy, năng lực điều hành của chính quyền thành phố và môi trường kinh doanh của TP. Đà Nẵng vẫn còn nhiều bất cập.

Chỉ số PCI 2010 tuy vẫn giữ vị trí dẫn đầu nhưng một số chỉ số giảm điểm, đặc biệt có hai chỉ tiêu có xếp hạng rất thấp là “Tiếp cận đất đai và sự ổn định trong sử dụng đất” xếp hạng 51/64, chỉ tiêu “Chi phí không chính thức” xếp hạng 45/64. Dù vẫn giữ vững thứ hạng dẫn đầu cả nước trong bảng xếp hạng PCI, nhưng tổng số điểm của Đà Nẵng năm 2010 giảm mạnh so với năm 2009, từ 75,96 xuống 69,77.

Đề tài khoa học “Nâng cao năng lực cạnh tranh của Thành phố Đà Nẵng giai đoạn 2010 - 2020” tập trung vào nghiên cứu năng lực cạnh tranh của TP. Đà Nẵng nhằm đề xuất các khuyến nghị về chính sách đối với thành phố nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh của thành phố trong thời gian đến.

Kinh nghiệm của khu vực

TS Võ Thị Thúy Anh đã đưa ra những giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh của các nước trên thế giới, trong khu vực và của các tỉnh trong cả nước để rút ra những bài học khả dĩ Đà Nẵng có thể áp dụng.

Với kinh nghiệm quốc tế, TS Võ Thị Thúy Anh cho rằng, Đà Nẵng có thể rút ra một số bài học kinh nghiệm như sau: cần tạo ra một môi trường kinh doanh tự do, phi bảo hộ để thúc đẩy hoạt động cạnh tranh, từ đó thúc đẩy các doanh nghiệp nội địa hướng đến sự cải tiến và sáng tạo; cải cách thể chế gắn liền với cải cách kinh tế vĩ mô, nói cách khác, việc thay đổi thể chế chính sách quản lý công theo hướng thị trường dựa trên dự báo tác động của các biến số kinh tế vĩ mô sẽ góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước; cải cách nền tài chính công và khuyến khích đầu tư hiệu quả hơn vào khu vực công, xây dựng mối liên kết khu vực công – tư nhằm xác định các ưu tiên trong việc nâng cao năng lực cạnh tranh cũng như đưa ra các giải pháp thực hiện, nhằm tạo nên sự đồng thuận về chiến lược phát triển kinh tế tổng thể và quá trính trình thực hiện; phát triển khu vực kinh tế tư nhân, khuyến khích những hình thức cạnh tranh mới ngày càng đa dạng; tăng cương liên kết kinh tế, đặc biệt tập trung phát triển mạnh các cụm doanh nghiệp thế mạnh.

Trong khi đó, cách làm của các thành phố trong nước như Bình Dương, TP. Hồ Chí Minh, Hà Nội mang đến cho Đà Nẵng 3 bài học lớn. Đó là: việc tổ chức “Ngày doanh nghiệp” hàng năm cần được xem là một kênh đối thoại thường xuyên, thẳng thắn và mang tính xây dựng giữa chính quyền địa phương và các doanh nghiệp đóng trên địa bàn; chính quyền địa phương cần tăng cường tháo gỡ vướng mắc cho doanh nghiệp trên địa bàn, xem đây là một cải cách trong phương thức quản lý hành chính nhà nước theo hướng giảm bớt tính quan liêu, mệnh lệnh hành chính, chuyển sang hướng phục vụ, quản lý công nhằm phát triển kinh tế của TP. Đà Nẵng; đẩy mạnh các hoạt động hỗ trợ kinh doanh như xúc tiến thương mại cho khu vực tư nhân, cung cấp các thông tin kinh doanh cho doanh nghiệp, dịch vụ tìm kiếm đối tác kinh doanh và các dịch vụ công nghệ...; ở những địa phương đang có nhu cầu vốn đầu tư lớn, chính quyền cần sớm tìm kiếm những kênh huy động mới, chẳng hạn thông qua phát hành trái phiếu đô thị để huy động lượng vốn lớn tài trợ cho các dự án phát triển cơ sở hạ tầng.

Giải pháp để giữ vững vị trí số 1

Ngày 9/6, TP. Đà Nẵng phối hợp với Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam tổ chức hội thảo Nâng cao năng lực cạnh tranh cấp tỉnh. Hội thảo có sự tham gia của hơn 100 đại biểu là các chuyên gia, các nhà kinh tế trong và ngoài nước, nhà quản lý, các hiệp hội doanh nghiệp trên địa bàn thành phố.

Tại Hội thảo, các đại biểu đã nêu lên một số giải pháp để giữ vững thứ hạng và nâng cao hơn nữa điểm số PCI của Đà Nẵng như tiếp tục áp dụng cơ chế “một cửa liên thông”, ứng dụng công nghệ thông tin trong các hoạt động điều hành của lãnh đạo thành phố, đẩy mạnh thực hiện Đề án 30 cải cách thủ tục hành chính, nhất là thủ tục trong các lĩnh vực như thuế, thủ tục gia nhập thị trường, cấp phép kinh doanh…

Năm 2009 là năm thứ 2 liên tiếp Đà Nẵng đứng đầu cả nước về chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh. Kết quả này cho thấy Đà Nẵng hấp dẫn các doanh nghiệp nhờ tạo điều kiện tốt cho doanh nghiệp gia nhập thị trường, nâng cao tính minh bạch và khả năng tiếp cận thông tin cho doanh nghiệp, rút ngắn thời gian thực hiện các quy định của Nhà nước thông qua thực hiện “Cơ chế một cửa” và “một cửa liên thông”.

Tại Hội thảo, các đại biểu đề xuất nhiều giải pháp liên quan đến từng ngành, từng lĩnh vực theo hướng cải thiện môi trường đầu tư và kinh doanh ngày càng thông thoáng, thuận lợi; cải cách thủ tục hành chính ở tất cả các ngành, các cấp; tăng cường trang bị kiến thức và đào tạo kỹ năng lành nghề cho người lao động; hoàn thiện cơ sở hạ tầng; đẩy mạnh liên kết kinh tế với các tỉnh thuộc vùng kinh tế trọng điểm miền Trung- Tây Nguyên.

Trong khi đó, từ các số liệu khảo sát và qua việc phân tích, đánh giá các chỉ tiêu, TS Thúy Anh đã đưa ra 2 nhóm giải pháp với các doanh nghiệp và với chính quyền TP. Đà Nẵng trong hai giai đoạn 2010 – 2015 và 2016 – 2020.

TS Võ Thị Thúy Anh cùng các cộng sự đã khảo sát trên 400 doanh nghiệp tại Đà Nẵng trong điều kiện kinh tế thế giới và Việt Nam có những chuyển biến quan trong trong những tháng đầu năm 2010 và tiếp tục duy trì đà phục hồi tăng trưởng. Ngoài ra, TS Thúy Anh cũng sử dụng kết quả các công trình nghiên cứu trong nước và nước ngoài đã có cũng như các số liệu thống kế chính thức đã được công bố.

Đối với các doanh nghiệp, để nâng cao năng lực cạnh tranh, các doanh nghiệp cần phải tập trung vào các nhóm giải pháp tăng cường năng lực tài chính; xây dựng chiến lược nguồn nhân lực; xây dựng, củng cố và phát triển thương hiệu; liên kết trong kinh doanh.

Để tăng cường năng lực tài chính, các doanh nghiệp cần tìm kiếm những kênh huy động vốn mới cho doanh nghiệp, thay vì tập trung quá nhiều vào nguồn vốn ngân hàng vốn dĩ đang được kiểm soát chặt chẽ và lãi suất vay vốn quá cao như hiện nay. Mặt khác, doanh nghiệp cũng cần sử dụng nguồn vốn có hiệu quả, tham gia vào hoạt động của các hiệp hội để cải thiện mối liên kết với các doanh nghiệp khác hoặc với các ngân hàng, các tổ chức cung ứng vốn.

Với chính quyền thành phố Đà Nẵng, các khuyến nghị về chính sách được đưa ra là lựa chọn mô hình kinh tế phù hợp với điều kiện của thành phố, thực hiện chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng dịch vụ - công nghiệp, xây dựng – nông nghiệp, lấy du lịch, thương mại và tài chính ngân hàng làm ngành kinh tế mũi nhọn, ưu tiên các ngành dịch vụ cao cấp.

Đà Nẵng cần tiếp tục đẩy mạnh thực hiện cắt giảm thủ tục hành chính theo Đề án 30 của Chính phủ; thực hiện hiệu quả cơ chế một cửa hiện đại; tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong việc kê khai và nộp thuế, khai báo thủ tục hải quan. Tất cả nhằm giảm đáng kể chi phí thời gian để thực hiện các thủ tục nhà nước.

Chính quyền thành phố phải đồng hành cùng doanh nghiệp trong việc tháo gỡ các vướng mắc, hỗ trợ doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp tư nhân nâng cao năng lực cạnh tranh.

Thành phố Đà Nẵng cũng cần tăng cường công khai, minh bạch hóa thông tin. Thành phố cập nhật thường xuyên, công khai, minh bạch các chủ trương, chính sách, quy hoạch… để các doanh nghiệp được tiếp cận thông tin pháp lý một cách thuận lợi, dễ dàng. Đặc biệt, trong lĩnh vực đất đai, cần công khai quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất…

Ngoài ra, chính quyền cũng cần hỗ trợ khả năng tiếp cận nguồn vốn cho các doanh nghiệp trên địa bàn. Đề làm được điều này, TP. Đà Nẵng cần tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ tài chính, các định chế tài chính thành lập mới hoặc mở chi nhánh…; khuyến khích và hỗ trợ doanh nghiệp đăng ký niêm yết và giao dịch trên thị trường chứng khoán…

Một số giải pháp khác được đề cập đến là phát triển và thu hút nguồn nhân lực có chất lượng đến với Đà Nẵng; tăng cường khả năng tiếp cận đất đai; nâng cao chất lượng dịch vụ hành chính công trên địa bàn; liên kết, hợp tác, xây dựng chiến lược phát triển kinh tế toàn vùng, lấy Đà Nẵng làm trung tâm; nâng cấp mạng lưới hạ tầng kỹ thuật.

Trong giai đoạn 2016 – 2020, Đà Nẵng cần hoàn thiện cơ sở hạ tầng theo hướng đồng bộ hóa, hiện đại hóa, hướng đến đẳng cấp của các thành phố lớn trong khu vực; tạo điều kiện cho sự hình thành và phát triển trung tâm tài chính của cả nước, hướng đến mục tiêu trung tâm tài chính của khu vực; phát triển Đà Nẵng thành trung tâm khoa học công nghệ cao, trung tâm đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao…

Cốt lõi của năng lực cạnh tranh của TP. Đà Nẵng là năng lực cạnh tranh của hệ thống các doanh nghiệp nên các khuyến nghị về chính sách đề ra là nhằm phát triển và nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp địa phương, đồng thời nâng cao tính tự chủ, tự chịu trách nhiệm của doanh nghiệp.

Quan điểm chung của các giải pháp này nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh của thành phố Đà Nẵng nhưng vẫn đảm bảo tính bền vững trong phát triển kinh tế xã hội, bảo tồn tài nguyên thiên nhiên, môi trường sống.

Hội đồng khoa học và công nghệ thành phố đã đánh giá cao kết quả nghiên cứu của đề tài và xếp loại đề tài thuộc loại khá.

Hoàng Phương

Chuyên mục, tin tức liên quan:
Tìm kiếm nâng cao >>









Đăng nhập