Thành phố Đà Nẵng đẩy mạnh phát triển điện mặt trời trên mái nhà
Người đăng tin: Huỳnh Sang Ngày đăng tin: 22/01/2021 Lượt xem: 15

Sự phát triển ĐMTMN trong những năm 2019 - 2020 thể hiện tiềm năng phát triển rất lớn trên cả nước nói chung và thành phố Đà Nẵng nói riêng.

Tiềm năng điện mặt trời mái nhà tại Việt Nam

Việt Nam là một nước có tiềm năng lớn để phát triển các hệ thống điện mặt trời mái nhà (ĐMTMN). Tại Việt Nam, mức bức xạ mặt trời trung bình được tạo ra ở hầu hết các tỉnh thuộc khu vực Nam Trung Bộ là 4-5 kWh/m2/ngày. Con số này thấp hơn một chút ở các tỉnh thuộc khu vực Bắc Bộ và cao nhất ở một số vùng thuộc khu vực Nam Bộ (lên tới 5,5 kWh/m2/ngày). Đối với sản lượng thực tế có thể đạt được tại các hệ thống ĐMTMN, mức bức xạ mặt trời này tương ứng khoảng 900–1.100 kWh điện mặt trời trên một ki-lô-oát công suất lắp đặt của hệ thống (kWh/kWp) tại miền Bắc, 1.100–1.400 kWh/kWp tại miền Trung và 1.400–1.600 kWh/kWp miền Nam của Việt Nam.

Khi so sánh với Đức - một trong những thị trường điện mặt trời mái nhà lớn nhất trên thế giới với hơn 1,5 triệu hệ thống điện mặt trời mái nhà đang hoạt động và có sản lượng hệ thống trung bình hàng năm đạt 950 kWh/kWp, có thể thấy rằng nhìn chung, tất cả các vùng miền ở Việt Nam đều có đủ ánh nắng mặt trời để vận hành được một hệ thống điện mặt trời.

Các trung tâm đô thị của Việt Nam như thành phố Hồ Chí Minh, Hà Nội hay Đà Nẵng đều cho thấy tiềm năng phát triển điện mặt trời mái nhà ngày càng lớn với số lượng cửa hàng, siêu thị, kho bãi, tòa nhà văn phòng và chung cư gia tăng đều đặn. Một dự án nghiên cứu gần đây của Ngân hàng Thế giới ước tính tiềm năng điện mặt trời mái nhà tại thành phố Hồ Chí Minh sẽ lên đến 6.400 MW và tại thành phố Đà Nẵng sẽ lên đến 1.100 MW.

Đối với nhu cầu về ĐMTMN, Quy hoạch phát triển điện lực quốc gia hiện tại cho giai đoạn 2016-2030 (QHĐ VII điều chỉnh) dự kiến tăng trưởng về nhu cầu sử dụng điện của cả nước là 8-9% cho giai đoạn 2021-2025 và 6-8% cho giai đoạn 2026-2030. Điều này có nghĩa là hàng ngàn MW công suất điện mỗi năm phải được tạo ra và nối lưới để phục vụ nhu cầu sử dụng điện đang tăng trưởng nhanh chóng này. Trong suốt giai đoạn mà nhu cầu ngày càng gia tăng này, Việt Nam đã cam kết thực hiện các thỏa thuận quốc tế về cắt giảm phát thải khí nhà kính nhằm làm chậm lại quá trình biến đổi khí hậu và đã đưa ra Chiến lược quốc gia về tăng trưởng xanh nhằm giúp nền kinh tế của đất nước phát triển bền vững hơn. Do đó, có thể khẳng định nỗ lực thúc đẩy phát triển các nguồn điện sạch trong toàn hệ thống chính trị tại Việt Nam là rất rõ rệt.

Có thể giải thích về nhu cầu đối với ĐMTMN bằng hai lý do đơn giản sau: Công nghệ điện mặt trời có chi phí thấp và chi phí đầu tư cho các hệ thống áp mái đang tiếp tục giảm dần. Trong vòng 10 năm qua, chi phí của các mô-đun điện mặt trời, yếu tố chính trong hệ thống ĐMTMN, đã giảm hơn 80% và được kì vọng sẽ còn tụt sâu hơn. Hiện nay, hệ thống ĐMTMN đã hoàn toàn mang tính thương mại và trở thành một giải pháp kinh doanh phổ biến đối với các khách hàng công nghiệp, thương mại và hộ gia đình ở hầu hết mọi thị trường.

Phát triển thị trường ĐMTMN tại Việt Nam

Cho đến đầu năm 2019, thị trường ĐMTMN tại Việt Nam chỉ có khoảng 1.800 hệ thống với khoảng 30 MWp công suất được nối lưới. Quy định mới về FIT cho điện mặt trời được ban hành vào tháng 4/2017 chưa huy động được nhiều sự đầu tư do các vấn đề trong thực hiện và thuế khóa. Sau khi có sự điều chỉnh về mặt quy định trong Quyết định số 11/2017 của Thủ tướng Chính phủ vào đầu năm 2019, các khoản đầu tư vào hệ thống ĐMTMN đã phát triển mạnh mẽ.

Phát triển thị trường ĐMTMN trong giai đoạn 2019-2020 (*)

Trong suốt năm 2019, có hơn 20.000 hệ thống ĐMTMN với công suất khoảng 360 MWp đã được lắp đặt và nối lưới. Đáng chú ý, có gần 200 MWp trong tổng công suất này được lắp đặt trong 6 tháng cuối năm sau khi quy định về FIT dành cho điện mặt trời đã chính thức hết hạn và Quyết định gia hạn quy định này của Thủ tướng Chính phủ vẫn đang chờ xử lý. Trong thời gian chưa có chính sách rõ ràng, các bên liên quan trên thị trường đã thể hiện sự tin tưởng vào cam kết của Chính phủ trong việc dành nhiều sự hỗ trợ hơn cho các nhà đầu tư ĐMTMN. Ngoài ra, EVN cũng đưa ra một cam kết đặc biệt trong thời kỳ này bằng việc kết nối các hệ thống ĐMTMN mới, lắp đặt công tơ điện hai chiều tại các địa điểm thực hiện dự án, ghi lại lượng điện mặt trời đã hòa lưới điện quốc gia và xác nhận với khách hàng rằng việc thanh toán sẽ được tiến hành sau khi Chính phủ phê duyệt quy định về FIT mới.

Sự tăng trưởng mạnh mẽ của thị trường ĐMTMN vẫn tiếp tục diễn ra trong những tháng đầu năm 2020 cho đến khi quy định về FIT mới chính thức được ban hành vào ngày 6/4/2020 theo Quyết định số 13/2020 của Thủ tướng Chính phủ. Tính đến cuối tháng 8/2020, có 48.631 hệ thống ÐMTMN với tổng công suất là 1.168 MWp đã được lắp đặt tại Việt Nam.

Thị trường ĐMTMN tại Việt Nam theo nhóm khách hàng (*)

Đối với thành phố Đà Nẵng, tính đến ngày 21/12/2020, có 2.169 dự án điện mặt trời mái nhà với tổng công suất lắp đặt là khoảng 40,27 MWp, và dự kiến tiếp tục đưa vào vận hành 73 hệ thống điện mặt trời mái nhà đã thỏa thuận đấu nối với tổng công suất khoảng 40,04 MWp. Như vậy, so với tiềm năng đã được khảo sát, đánh giá thì thực tế lắp đặt điện mặt trời mái nhà tại thành phố Đà Nẵng trong thời gian qua còn rất khiêm tốn, chưa tương xứng với tiềm năng. Một số nguyên nhân là:

Thứ nhất, cơ chế, chính sách khuyến khích, thúc đẩy phát triển điện mặt trời ở cấp Trung ương chưa điều chỉnh kịp thời theo tình hình thực tế; khi ban hành thì thời hiệu của chính sách quá ngắn, không mang tính ổn định lâu dài (trên 5 năm) nên chưa khuyến khích, thúc đẩy phát triển điện mặt trời nói chung, điện mặt trời mái nhà nói riêng.

Thứ hai, chưa có tiêu chuẩn, quy chuẩn, kỹ thuật chung, hướng dẫn về thiết kế công nghệ, lắp đặt, đấu nối và vận hành hệ thống điện mặt trời, kiểm định, đánh giá, chứng nhận chất lượng thiết bị của hệ thống điện mặt trời.

Thứ ba, các tổ chức, doanh nghiệp, người dân thiếu thông tin về lợi ích về hệ thống điện mặt trời.

Thứ tư, chính quyền địc phương, cơ quan, đơn vị liên quan còn gặp nhiều lung túng, vướng mắc trong việc hỗ trợ phát triển ĐMTMN.

Động lực mới cho phát triển ĐMTMN của thành phố Đà Nẵng

Ngày 12 tháng 01 năm 2021, UBND thành phố Đà Nẵng đã ban hành quyết định số 104/QĐ-UBND phê duyệt Đề án “Phát triển điện mặt trời trên mái nhà thành phố Đà Nẵng đến năm 2025, tầm nhìn đến 2035” với mục tiêu đến năm 2025, tổng công suất lắp đặt ĐMTMN toàn thành phố khoảng 169,54 MW (khoảng 17,76% tiềm năng kỹ thuật), đến năm 2030, tổng công suất lắp đặt khoảng 293,92 MW (khoảng 30,78% tiềm năng kỹ thuật) và đến năm 2035, tổng công suất lắp đặt khoảng 402,24 MW (khoảng 42,13% so với tiềm năng kỹ thuật), đóng góp khoảng 3,89-4,84% tổng nhu cầu điện toàn thành phố. Trong đó, tập trung phát triển ĐMTMN trong các lĩnh vực công nghiệp, thương mại – dịch vụ; khu vực công (chợ, cơ sở hành chính, cơ sở giáo dục và cơ sở y tế) và khu vực dân cư.

Thành phố Đà Nẵng sẽ ưu tiên bố trí nguồn vốn từ ngân sách thành phố để thực hiện kế hoạch, chương trình thúc đẩy phát triển ĐMTMN theo từng giai đoạn 5 năm, trong đó chú trọng phát triển ĐMTMN tại trụ sở công và các mái nhà trong khu công nghiệp, cụm công nghiệp; tạo điều kiện thuận lợi để các dự án đầu tư ĐMTMN được hưởng các hỗ trợ về lãi suất vay theo Nghị quyết số 149/2019/NQ-HĐND ngày 12/7/2018 của HĐND thành phố quy định chính sách hỗ trợ lãi suất đối với các tổ chức vay vốn để đầu tư các dự án phát triển kinh tế - xã hội quan trọng trên địa bàn thành phố.

Ngoài ra, thành phố cũng có các giải pháp nhằm phát triển nguồn nhân lực, nâng cao hiệu quả của công tác quản lý Nhà nước, công khai các kết quả khảo sát và bản đồ tiềm năng kỹ thuật điện mặt trời để nhà đầu tư, người dân thuận lợi trong quá trình đầu tư lắp đặt. Cũng như tranh thủ các nguồn vốn tài trợ ODA, phi chính phủ nước ngoài để nghiên cứu hỗ trợ các doanh nghiệp trên địa bàn thành phố có cơ hội tiếp cận nguồn vốn vay ưu đãi và các hỗ trợ kỹ thuật trong lĩnh vực đầu tư điện mặt trời mái nhà; …

Sự phát triển ĐMTMN trong những năm 2019 - 2020 thể hiện tiềm năng phát triển rất lớn trên cả nước nói chung và thành phố Đà Nẵng nói riêng. Đề án “Phát triển điện mặt trời trên mái nhà thành phố Đà Nẵng đến năm 2025, tầm nhìn đến 2035” với tư duy dài hạn được kỳ vọng sẽ có tạo ra một sự đầu tư ĐMTMN mạnh mẽ trong suốt giai đoạn 2021 - 2025 và xa hơn nữa, nhằm tận dụng, khai thác có hiệu quả nguồn năng lượng mặt trời trên địa bàn, góp phần xây dựng Đà Nẵng là thành phố phát triển bền vững, thành phố môi trường.

Huỳnh Sang

(*): Tài liệu Hướng dẫn đầu tư Hệ thống điện mặt trời mái nhà tại Việt Nam – Dự án GIZ

Chuyên mục, tin tức liên quan:
Tìm kiếm nâng cao >>









Đăng nhập