Công bố kết quả nghiên cứu các loài thực vật đặc hữu, quý hiếm tại Khu bảo tồn Thiên nhiên Bà Nà - Núi Chúa
Người đăng tin: Oanh Ngọc Trần Ngày đăng tin: 15/03/2018 Lượt xem: 240

Khu bảo tồn thiên nhiên (KBTTN) Bà Nà - Núi Chúa nằm trên địa phận xã Hòa Bắc, Hòa Phú, Hòa Ninh thuộc huyện Hòa Vang thành phố Đà Nẵng. Là nơi giao thoa của hệ động thực vật phía Bắc và phía Nam nên có tính đa dạng sinh học (ĐDSH) đặc thù và có tầm quan trọng đối với sự phát triển của thành phố, đồng thời được đánh giá là một trong những trung tâm đa dạng sinh học cao của nước ta.

       Đến nay, tại KBTTN Bà Nà - Núi Chúa đã ghi nhận 795 loài thuộc 487 chi và 134 họ của 4 ngành thực vật bậc cao có mạch, trong đó có 25 loài quý hiếm có trong sách đỏ Việt Nam 2007 và 14 loài theo nghị định 32/2006/NĐ-CP. Trước sự phát triển dân số, áp lực phát triển kinh tế - xã hội dẫn đến sự mở rộng các khu dân cư, đô thị, công nghiệp, du lịch đã tăng thêm áp lực cho công tác bảo tồn dẫn tới nhiều loài thực vật đang đứng trước nguy cơ bị tuyệtchủng như: Pơ mu (Fokiena hodginsii), Trầm hương (Aquilaria Crasna Pierre), Sưa (Dalbergia tonkinensis Prain,... Suy thoái ĐDSH dẫn đến mất cân bằng sinh thái, ảnh hưởng trực tiếp đến môi trường sống của con người, đe dọa sự phát triển bền vững của đất nước. Vì vậy, việc nghiên cứu đánh giá thực trạng đa dạng các loài thực vật đặc hữu, quý hiếm là một hoạt động hết sức cần thiết nhằm tạo cơ sở dữ liệu cho các giải pháp bảo tồn, hoạch định chính sách và kế hoạch phát triển sử dụng bền vững tài nguyên của thành phố Đà Nẵng.

       Năm 2017, Sở Khoa học và Công nghệ đã ký hợp đồng với Công ty TNHH Môi trường xanh SUSTECH về việc thực hiện đề tàiNghiên cứu thực trạng các loài thực vật nguy cấp, quý hiếm tại Khu bảo tồn thiên nhiên Bà Nà - Núi Chúa” do TS. Phạm Thị Kim Thoa làm chủ nhiệm đề tài. Đề tài kết thúc vào tháng 02/2018 và đã được Hội đồng tư vấn nghiệm thu đánh giá xếp loại đạt.

       Đề tài thực hiện 10 tuyến khảo sát kết hợp bổ sung 10 ô tiêu chuẩn (1.000m2) ghi nhận sự có mặt của 53 loài thực vật đặc hữu, quý hiếm thuộc 33 họ của 3 lớp và 2 ngành.

Ảnh: Vị trí Khu Bảo tồn Thiên nhiên Bà Nà- Núi Chúa

       Dạng sống chủ yếu của các loài thực vật đặc hữu, quý hiếm thuộc cây thân gỗ với 35 loài, sau đó là dạng dây leo 7 loài, cây thân thảo 6 loài, cây bụi 3 loài và thấp nhất có 2 loài phụ sinh.

       Đa dạng mức độ nguy cấp của các loài thực vật có giá trị bảo tồn. Các loài quý hiếm theo tiêu chuẩn của IUCN (2015) có 15 loài chiếm 28,3%, trong đó nhóm các loài bị đe dọa là 6 loài, nhóm các loài ít nguy cấp LR có 2 loài, nhóm dẫn liệu chưa đầy đủ DD có 1 loài. Theo sách đỏ Việt Nam 2007 trong tổng số 53 loài thực vật đặc hữu, quý hiếm đã ghi nhận 44 loài chiếm 83%, trong đó nhóm các loài bị đe dọa có 41 loài chiếm 77,4%, nhóm các loài ít nguy cấp LR có 3 loài. Theo Nghị định 32/2006/NĐ-CP xác nhận sự có mặt của 9 loài chiếm 17%. Theo Thông tư 04/2017 trong danh lục của CITES có 5 loài chiếm 9,4%. Loài đặc hữu có 6 loài chiếm 11,3%.

       Đa dạng giá trị sử dụng của 53 loài được phát hiện thì có đến 28 loài cho gỗ chiếm  52,8%, nhóm dùng làm thuốc có 23 loài chiếm 43,4%, nhóm cây cho nhựa và tinh dầu có 3 loài chiếm 5,7%. Trong nghiên cứu cũng chỉ ra sự phân bố của các loài thực vật nguy cấp, quý hiếm theo đai độ cao cụ thể số lượng loài và số lượng cá thể tập trung ở đai độ cao 200-300 m, 700-900 m và 1.000-1.200 m tập trung số lượng loài và cá thể của bắt gặp là nhiều nhất. Ở đai cao 600-700m thuộc địa phận xã Hòa Ninh chỉ bắt gặp duy nhất 1 cá thể của loài Ba gạc. Trên các đai cao còn lại có sự bắt gặp đồng đều cá thể của các loài đặc hữu, quý hiếm khu vực nghiên cứu. Đây là cơ sở ban đầu cho việc xây dựng cơ sở dữ liệu vùng phân bố các loài đặc hữu quý hiếm của KBTTN Bà Nà - Núi Chúa, nhằm định hướng phát triển bền vững nguồn tài nguyên đa dạng sinh học của thành phố Đà Nẵng.

Ảnh: Đa dạng sống của các loài thực vật nguy cấp, quý hiếm tại KBTTN Bà Nà- Núi Chúa

       Các loài quý hiếm nguy cấp được phân bố chủ yếu tại xã Hòa Ninh, thưa thớt và ít dần tại Hòa Bắc và Hòa Phú. Điều đó cho thấy địa hình từ độ cao 102m -1.483m tại Hòa Ninh là điều kiện thuận lợi cho các loài quý hiếm phát triển.

       Đề tài so sánh với nghiên cứu về đa dạng thực vật thân gỗ tại KBTTN Bà Nà - Núi Chúa, đã xác nhận sự có mặt của 12/24 loài được thống kê. Ngoài ra, khi so sánh với các nghiên cứu khác từ trước tới nay thì còn 25 loài thực vật quý hiếm-nguy cấp được nhóm nghiên cứu công bố mà chưa hề có trong bất cứ công bố nào. Trong đó phải kể đến loài Wenchengia alternifolia (Lamiaceae) được phát hiện tại KBTTN Bà Nà - Núi Chúa.

Ảnh:  Loài Wenchengia alternifolia (Lamiaceae) 

Trên cơ sở kết quả nghiên cứu đề tài cũng đã  lập các loại bản đồ phân bố thực vật nguy cấp quý hiếm tại KBTTN Bà Nà - Núi Chúa;

- Bản đồ phân bố thực vật nguy cấp, quý hiếm tại khu vực khu bảo tồn thiên nhiên Bà Nà – Núi Chúa.

- Bản đồ vị trí các tuyến khảo sát và ô tiêu chuẩn thực hiện tại khu bảo tồn thiên nhiên Bà Nà – Núi Chúa.

- Bản đồ phân bố thực vật nguy cấp, quý hiếm trên tuyến khảo sát tại xã Hòa Ninh, Hòa Phú – Tp. Đà Nẵng.

- Bản đồ phân bố thực vật nguy cấp, quý hiếm trên tuyến khảo sát tại xã Hòa Bắc - Tp. Đà Nẵng.

Đây là nguồn cơ sở dữ liệu quý giá cho các nhà quản lý, hoạch định chính sách trong vấn đề quản lý, bảo tồn và phát triển nguồn tài nguyên đa dạng sinh học nói chung và nguồn thực vật nguy cấp, quý hiếm tại thành phố Đà Nẵng nói riêng.

Nhóm nghiên cứu đưa ra các kiến nghị  cần có những nghiên cứu sâu rộng hơn nữa để đánh giá một cách toàn diện về trữ lượng, tiềm năng của các loài thực vật quý hiếm, nguy cấp tại khu vực. Những loài cây quý hiếm có giá trị kinh tế, khoa học cần khoanh vùng bảo vệ và có kế hoạch bảo tồn song song với nghiên cứu phát triển trồng thêm mới. Cần có những biện pháp quản lý chặt chẽ, kết hợp với các cơ chế, chính sách phát triển sinh kế vùng đệm, giảm áp lực khai thác tài nguyên rừng nói chung và các loài thực vật quý hiếm nói riêng tại khu vực.

                                                                                                                                                                                                  (Ngọc Oanh)

Nguồn: Báo cáo tổng kết đề tài cấp cơ sở năm 2017 “Nghiên cứu thực trạng các loài thực vật nguy cấp, quý hiếm tại Khu bảo tồn thiên nhiên Bà Nà - Núi Chúa” của TS. Phạm Thị Kim Thoa.

 

Chuyên mục, tin tức liên quan:
Tìm kiếm nâng cao >>









Đăng nhập